Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT jest odpowiedzialny za działania w cyberprzestrzeni i wspiera państwo w reagowaniu na incydenty, pomaga w ochronie infrastruktury krytycznej oraz działaniach informacyjnych. W świecie, w którym każdy z nas nosi przy sobie kilka urządzeń elektronicznych, a większość codziennych spraw załatwiamy on-line, zagrożenia cyfrowe stały się czymś powszechnym i wyjątkowo dotkliwym.

Ataki phishingowe, kradzież danych, przejęcia kont czy złośliwe oprogramowanie nie są już problemem „informatyków”, tylko realnym ryzykiem dla zwykłych użytkowników. Konsekwencje mogą być poważne – od utraty oszczędności, po kradzież prywatnych informacji, które nigdy nie powinny trafić w niepowołane ręce.

Coraz częściej pojawia się też jedno z najgroźniejszych współczesnych zagrożeń – ransomware. To rodzaj złośliwego oprogramowania, które szyfruje dane na komputerze lub telefonie, a następnie żąda okupu za ich odblokowanie. Ofiarą może paść każdy: osoba prywatna, firma, szpital, szkoła czy urząd. Atak potrafi sparaliżować całe życie cyfrowe – od zdjęć rodzinnych po dokumenty firmowe. Co gorsza, nawet zapłacenie okupu nie daje gwarancji odzyskania danych. Dlatego świadomość zagrożeń i znajomość podstawowych zasad cyberhigieny to dziś nie luksus, ale konieczność.

W epoce, w której elektronika jest wszechobecna, najlepszą tarczą staje się wiedza. Ta dotycząca unikania zagrożeń, wskazująca jak chronić siebie przed cyberprzestępcami, jest dziś wręcz bezcenna. Dlatego warto zapoznać się z przestrogami, przekazywanymi przez żołnierzy terytorialnej służby wojskowej, monitorujących zagrożenia w cyberprzestrzeni, potrafiących skutecznie reagować na incydenty i fake newsy.

Kopie zapasowe – niby nic wielkiego, a warto je rozbić – dlaczego?

Pierwszy, zdaje się oczywisty wniosek – choć jak pokazuje praktyka wcale nie dla wszystkich – to stwierdzenie, że większości z cyberataków można uniknąć. Co więcej, nie potrzeba do tego zaawansowanej wiedzy technicznej – wystarczy kilka świadomych decyzji i dobrych nawyków. Cyberprzestępcy najczęściej nie włamują się siłą… tylko czekają, aż ktoś sam otworzy im drzwi.

Jak zatem skutecznie chronić się przed ransomware? Prawda jest taka, że nie ma na to jednej recepty. Nie istnieje jedno rozwiązanie, które daje 100% bezpieczeństwa, ale istnieje zestaw zasad, który znacząco ogranicza ryzyko.

Regularnie twórz kopie zapasowe (backup)

Twórz kopie danych i przechowuj je offline lub w bezpiecznej chmurze. To najskuteczniejszy sposób odzyskania plików bez płacenia okupu. Najlepiej, abyś tworzył kopie zgodnie z zasadą: 3–2–1. Trzy kopie danych, na dwóch różnych typach nośników, z czego jedna kopia offline (odłączona od sieci). Kopie powinny być przechowywane w sposób odseparowany (na przykład na odłączonym dysku USB lub jako backup w chmurze z wersjonowaniem), a procedura przywracania powinna być okresowo testowana.

Jeśli nie chcesz albo nie masz czasu lub zasobów, postaraj się przynajmniej o jedną kopię, jest ona lepsza niż żadna. Pamiętaj, że dobra kopia przyda się też w przypadku uszkodzenia lub awarii komputera.

Zachowaj ostrożność przy e-mailach i linkach

Nie otwieraj załączników i linków z nieznanych źródeł. Nawet jeśli wiadomość wygląda wiarygodnie – sprawdź nadawcę dwa razy. Wiele ataków ransomware zaczyna się od wiadomości e-mail z załącznikiem lub linkiem na komunikatorze, który prowadzi do złośliwej strony. Pamiętaj przy tym:

• nie otwieraj podejrzanych załączników otrzymanych od podejrzanych nadawców,
• w razie wątpliwości skontaktuj się z nadawcą celem potwierdzenia wysłania wiadomości,
• sprawdzaj pełny adres e-mail nadawcy i upewnij się, że domena po „@” jest prawdziwa i bez literówek.

Socjotechnika, na której bazuje phising to potężne i skuteczne narzędzie. Jesteśmy tylko ludźmi i popełniamy pomyłki lub ulegamy wpływowi. Zanim klikniesz w link lub otworzysz załącznik, daj sobie chwilę na zastanowienie, odetchnij i spokojnie pomyśl… Dopiero potem klikaj.

fot. INFO FOTO FACTORY

Aktualizacje systemu i oprogramowania zamykają „otwarte drzwi”

Luki w oprogramowaniu to jedna z głównych dróg ataku. Regularne aktualizacje zamykają te „otwarte drzwi”. Aktualne oprogramowanie to klucz do bezpieczeństwa. Regularnie aktualizuj system operacyjny. Nie czekaj, nie wyłączaj opcji aktualizacji, bo ktoś gdzieś powiedział, że aktualizacje spowalniają komputer. To bzdura, która może Cię bardzo drogo kosztować. Złośliwe oprogramowanie często wykorzystuje podatności, dla których producent wypuścił już poprawkę.

Codziennie odnajdywane są nowe luki w programach komputerowych.Pamiętaj, że aktualny system to bezpieczny system. Aktualne oprogramowanie plus aktualny i sprawdzony, markowy antywirus, to podstawa twojego bezpieczeństwa. Taki zestaw pozwoli cieszyć się bezpieczeństwem, zmniejszy ryzyko infekcji, zablokuje niebezpieczne pliki.

Złośliwe oprogramowanie roznosi się za pośrednictwem stron internetowych, załączników do wiadomości email, podejrzanych programów. Antywirus skutecznie zmniejsza ryzyko infekcji, dodatkowo wykonuj regularne skanowanie systemu posiadanym antywirusem.

Silne hasła i uwierzytelnianie 2FA

Hasła i uwierzytelnienia to kolejny prosty sposób zapewnienia większej ochrony. Używaj unikalnych haseł i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe tam, gdzie to możliwe. Aby włączyć dwuskładnikowe uwierzytelnianie (2FA), przejdź do ustawień bezpieczeństwa swojego konta i wybierz preferowaną metodę uwierzytelniania, taką jak kod SMS lub aplikacja uwierzytelniająca. Uwierzytelnianie dwuskładnikowe znacznie zwiększa bezpieczeństwo kont, ponieważ nawet jeśli hasło zostanie skradzione, przestępca nie będzie mógł uzyskać dostępu do konta bez drugiego składnika uwierzytelniającego. Włączenie 2FA to prosty sposób na zwiększenie ochrony swoich danych osobowych i kont online.

Cyberhigiena to również ważna tarcza na co dzień

Bezpieczeństwo w sieci to nie jest jednorazowe działanie, ale nawyk. Tak jak zamykasz drzwi do domu – tak samo powinieneś chronić swoje dane. W praktyce oznacza to:

• myślenie przed kliknięciem,
• ograniczone zaufanie w sieci,
• regularne sprawdzanie zabezpieczeń,
• świadomość zagrożeń.

Dołącz do Cyberkomponentu WOT

Jak już wspomniano, nie ma systemów całkowicie odpornych na ataki. Ale dobrze zabezpieczony użytkownik to dla cyberprzestępcy trudny cel. A wiadomo – cyberprzestępcy, podobnie jak każdy napastnik – wybierają najłatwiejszą ofiarę. Dlatego warto zapamiętać, że nie chodzi o to, żeby być niewidocznym. Chodzi o to, żeby nie być łatwym celem.

Przy okazji Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT ma propozycję dla wszystkich zainteresowanych cyfrowo. Zarówno tych, którzy chcą się dowiedzieć więcej o cyberbezpieczeństwie i realnie chronić swoje dane, jak i tych, którzy chcą służyć krajowi i obywatelom. Zapraszają wszystkich zainteresowanych cyberbezpieczeństwem i służbą dla Polski, by do nich dołączyć. Kontakt z Cyberkomponentem WOT oczywiście elektroniczny.