Komisja Europejska zatwierdziła 16 stycznia 2026 roku pierwszą pulę krajowych planów w ramach programu SAFE, ale Polska znalazła się poza pierwszą ósemką. Według dostępnych informacji Komisja Europejska chce ocenić wszystkie pozostałe plany – w tym plan polski – do końca stycznia 2026 roku, więc opóźnienie ma charakter proceduralny, a nie polityczny.
SAFE (Security Action for Europe) to nowy unijny instrument finansowy o wartości 150 mld euro, którego celem jest: zwiększenie zdolności obronnych państw UE, wspólne zamówienia sprzętu wojskowego, wzmocnienie europejskiego przemysłu zbrojeniowego oraz poprawa interoperacyjności armii państw członkowskich. Program przewiduje preferencyjne pożyczki na inwestycje w kluczowe zdolności, takie jak: amunicja i artyleria, systemy obrony powietrznej, drony, cyberbezpieczeństwo, infrastruktura krytyczna oraz zwiększenie mobilności wojsk.
Zgodnie z informacjami Komisji Europejskiej zatwierdzono plany ośmiu państw: Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii oraz Rumunii. To pierwsza „fala” zatwierdzeń – KE podkreśla, że proces trwa i kolejne kraje będą oceniane sukcesywnie.
Brak Polski w pierwszej grupie nie oznacza odrzucenia ani problemów politycznych. Powody są raczej techniczne: Polska złożyła bardzo obszerny plan, obejmujący duże projekty. Komisja Europejska ocenia plany według kolejności wpływu i stopnia przygotowania dokumentacji. Część państw miała mniejsze, szybciej weryfikowalne projekty – dlatego znalazły się w pierwszej turze.
Według wcześniejszych szacunków Polska może liczyć na 120–130 mld zł preferencyjnych pożyczek w ramach SAFE. Środki mogłyby objąć produkcję i zakupy przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun, rozwój i produkcję armatohaubic samobieżnych Krab, wdrażanie BWP Borsuk, inwestycje w amunicję oraz rozbudowę zdolności obrony powietrznej.
SAFE dopuszcza finansowanie już zawartych kontraktów, co jest szczególnie korzystne dla Polski, która prowadzi największy program modernizacji armii w Unii Europejskiej. Po zatwierdzeniu planów Komisja przedkłada je Radzie Unii Europejskiej, która formalnie zatwierdza pomoc. Pierwsze środki mogą popłynąć do państw członkowskich w 2026 roku.
