Kalendarium wydarzeń Sektora Obronnego (15 grudnia 2025 – 21 grudnia 2025)

HSW Heron. fot. Wikimedia

Spis treści

Polska pozyskuje licencję na obsługę i naprawy czołgów K2 i K2PL

W Agencji Uzbrojenia, 15 grudnia 2025 roku, zostały podpisane umowy licencyjne w zakresie transferu technologii obsług, napraw i przeglądów czołgów K2 i K2PL. Przedmiotem umowy licencyjnej, zawartej pomiędzy Skarbem Państwa – Agencją Uzbrojenia a Hyundai Rotem Company, jest transfer technologii w zakresie czynności konserwacji, napraw i remontów (Maintenance, Repair and Overhaul – MRO).

Umowa sublicencyjna zawarta pomiędzy Skarbem Państwa – Agencją Uzbrojenia a Zakładami Mechanicznymi Bumar-Łabędy dotyczy przekazania nabytych od spółki Hyundai Rotem Company w powyższym kontrakcie licencyjnym uprawnień do realizacji czynności w zakresie obsług, napraw i przeglądów czołgów K2GF oraz K2PL.

Podpisanie umów licencyjnych to kontynuacja realizacji drugiej umowy wykonawczej na zakup czołgów K2PL, zawartej 1 sierpnia 2025 roku. Umożliwi to pozyskanie technologii dla skarbu państwa oraz jej dalsze sublicencjonowanie na wybrane podmioty polskiego przemysłu obronnego. W przyszłości, na dalszych etapach pozyskiwania czołgów K2 do Sił Zbrojnych RP, planuje się rozszerzenie zakresu umowy licencyjnej między innymi o zdolności MRO dla pojazdów towarzyszących.

Działania te zwiększą nie tylko możliwości polskiego przemysłu obronnego, ale również Sił Zbrojnych RP w zakresie odtwarzania zdolności operacyjnych. Celem niniejszej umowy jest również wykreowanie transgranicznych koalicji zwiększających zdolności w zakresie MRO.

Podpisanie umowy licencyjnej na K2 i K2PL. fot. Agencja Uzbrojenia

Podpisanie umowy licencyjnej na K2 i K2PL. fot. Agencja Uzbrojenia

 

W Zakładach Mechanicznych Bumar-Łabędy 1 sierpnia 2025 roku została zawarta umowa wykonawcza nr 2, o wartości około 6,5 mld USD, związana z pozyskaniem kolejnych czołgów K2, w tym pierwszych czołgów w konfiguracji K2PL. Jej przedmiotem jest dostawa 180 czołgów K2 w latach 2026–2030, spośród których 116, w dotychczasowej konfiguracji K2GF, zostanie dostarczonych w latach 2026–2027, a 64 pojazdy w konfiguracji K2PL, w latach 2028–2030.

Czołgi w konfiguracji K2PL, w stosunku do pierwotnej wersji K2GF, zostaną wyposażone w szereg dodatkowych podsystemów, między innymi zdalnie sterowany moduł uzbrojenia, Aktywny System Ochrony Pojazdu, system antydronowy, dodatkowe opancerzenie oraz inne ulepszenia. Ponadto czołgi K2PL zostaną zmodyfikowane w oparciu o wnioski z dotychczasowej eksploatacji czołgów K2GF w Siłach Zbrojnych RP.

Polsko-czeska współpraca owocuje nowym taktycznym pojazdem wielozadaniowym

Huta Stalowa Wola (HSW) poinformowała 15 grudnia 2025 roku, że rozpoczyna produkcję seryjną wielozadaniowych pojazdów taktycznych Heron 6×6. Właśnie złożyła zamówienie na dostawę przez Tatra Defence Vehicle (TDV) podwozi, które zostaną wykorzystane do wyprodukowania pierwszej partii tych pojazdów. Zamówienie złożone przez HSW w Tatra Defence Vehicle (TDV) dotyczy podwozi, które zostaną wykorzystane do wyprodukowania pierwszej partii seryjnej pojazdów Heron 6×6. Proces produkcyjny będzie w pełni realizowany przez HSW, która specjalizuje się w produkcji sprzętu wojskowego, między innymi na potrzeby Sił Zbrojnych RP.

Uruchomienie produkcji seryjnej pojazdów Heron 6×6 to kolejny przykład współpracy technologicznej pomiędzy HSW a podmiotami Czechoslovak Group.

HSW Heron. fot. Wikimedia

HSW Heron. fot. Wikimedia

 

– Transfer technologii dotyczący produkcji pojazdu nowego typu do Huty Stalowa Wola został przeprowadzony we współpracy ze spółką Czechoslovak Group (CSG). Było to możliwe dzięki zaangażowaniu i kompetencjom wysokiej klasy specjalistów zatrudnionych w HSW, a także doświadczeniom zebranym podczas współpracy technologicznej pomiędzy Tatra Trucks, Excalibur Army i HSW w zakresie produkcji taktycznych pojazdów wielozadaniowych Waran 4×4, które są już obecne w Siłach Zbrojnych RP – mówi Marek Karabuła, prezes i dyrektor generalny Huty Stalowa Wola.

Współpraca techniczna pomiędzy HSW i spółkami grupy CSG rozpoczęła się w 2020 roku, kiedy została podpisana pierwsza umowa, dotycząca zaprojektowania i dostawy taktycznego pojazdu wielozadaniowego w układzie napędowym 4×4. Pojazd, który powstał w ramach tej kooperacji, jest dzisiaj seryjnie produkowany pod nazwą Waran przez zakłady należące do HSW.

– Na podstawie otrzymanego zamówienia dostarczymy do HSW partię podwozi nowego typu, co umożliwi uruchomienie produkcji seryjnej pojazdów Heron 6×6. To wozy wykorzystujące zaawansowane rozwiązania i spełniające wymagania współczesnego oraz przyszłego pola walki – stwierdził Tomáš Mohapl, prezes Tatra Defense Vehicle (TDV).

Pojazd Heron 6×6 konstrukcyjnie bazuje na oferowanym przez TDV pojeździe Tadeas. Jego projekt został jednak przystosowany do wymagań zdefiniowanych przez Siły Zbrojne RP przy istotnym wkładzie specjalistów z HSW.

To z kolei umożliwiło osiągnięcie bardzo wysokiego stopnia polonizacji. Produkcja seryjna pojazdów Heron 6×6 będzie w pełni realizowana przez HSW, a TDV pozostanie dostawcą podwozi.

Taktyczny pojazd wielozadaniowy Heron 6×6 jest uniwersalną platformą kołową, która może stanowić bazę do produkcji pojazdów taktycznych o różnorodnym przeznaczeniu: od wozów dowodzenia, przez opancerzone pojazdy do transportu żołnierzy i wozy przenoszące wyposażenie specjalistyczne, w tym systemy uzbrojenia, aż po wozy ewakuacji medycznej. Koncepcja wozu ewakuacji medycznej została zaprezentowana jako demonstrator technologii podczas ostatnich targów MSPO w Kielcach.

Niemcy zamawiają dodatkowe 20 śmigłowców Airbus H145M

Niemcy poinformowały 15 grudnia 2025 roku o decyzji zakupu kolejnych 20 lekkich śmigłowców bojowych H145M (Leichter Kampfhubschrauber – LKH), korzystając z opcji, która była częścią umowy podpisanej w grudniu 2023 roku. Tym samym łączna liczba zamówionych maszyn wzrosła do 82.

Pierwszy śmigłowiec H145M LKH został dostarczony do Niemiec w listopadzie 2024 roku, czyli mniej niż rok po podpisaniu kontraktu, a kolejne maszyny były przekazywane sukcesywnie. Zadania śmigłowca obejmują szkolenie, rozpoznanie, operacje sił specjalnych oraz lekkie wsparcie bojowe. Niemieckie wojsko otrzyma 72 śmigłowce, natomiast siły specjalne Luftwaffe – 10.

H145M to wielozadaniowy wojskowy śmigłowiec oferujący szerokie spektrum zdolności operacyjnych. W ciągu kilku minut może zostać przekonfigurowany z wersji lekkiego śmigłowca bojowego, uzbrojonego w broń niekierowaną i kierowaną oraz nowoczesny system samoobrony, do wariantu przeznaczonego do operacji specjalnych, wyposażonego w sprzęt do szybkiego zjazdu linowego. Kompleksowe pakiety misyjne obejmują także możliwości podnoszenia ładunków oraz transportu podwieszonego.

Airbus Helicopters. fot. Celian Bauduin

Airbus Helicopters. fot. Celian Bauduin

 

H145M jest wojskową wersją sprawdzonego, lekkiego, dwusilnikowego śmigłowca H145. Globalna flota rodziny H145 wylatała już ponad osiem milionów godzin. Maszyna jest wykorzystywana przez siły zbrojne i inne służby mundurowe na całym świecie do najbardziej wymagających zadań. Bundeswehra już obecnie eksploatuje śmigłowce H145 w operacjach sił specjalnych oraz misjach poszukiwawczo-ratowniczych. Armia Stanów Zjednoczonych używa niemal 500 śmigłowców z rodziny H145 pod nazwą UH-72 Lakota, które wylatały łącznie ponad 1,5 miliona godzin. Innymi wojskowymi użytkownikami rodziny H145 są Węgry, Serbia, Luksemburg, Tajlandia, Ekwador, Honduras i Cypr. Do ostatnich zamówień należą m.in. 17 maszyn dla Belgii, sześć dla Brunei oraz cztery dla Irlandii.

Napędzany dwoma silnikami Safran Arriel 2E, H145M wyposażony jest w cyfrowy system sterowania silnikami FADEC. Ponadto śmigłowiec posiada cyfrową awionikę Helionix, która – oprócz innowacyjnego zarządzania danymi lotu – obejmuje także wysokowydajnego, czteroosiowego autopilota, znacząco zmniejszającego obciążenie pilotów podczas misji. Szczególnie niski poziom hałasu sprawia, że H145M jest najcichszym śmigłowcem w swojej klasie.

Mesko uruchamia wydział nowej linii amunicji wielkokalibrowej

W zakładzie Mesko w Pionkach, 16 grudnia 2025 roku, oddano do użytku Wydział Nowej Linii (WNL). Jest to jeden z najważniejszych etapów realizacji Projektu 400 – strategicznej inwestycji wzmacniającej krajowe zdolności produkcji amunicji i komponentów wysokoenergetycznych. Przedsięwzięcie znacząco zwiększa potencjał spółki w obszarze amunicji czołgowej i artyleryjskiej, w tym kalibrów 120 mm i 155 mm, a także ustanawia nowe kompetencje w zakresie montażu ładunków modularnych.

Nowy budynek WNL został zaprojektowany jako zaawansowany technologicznie obiekt produkcyjny dedykowany montażowi, elaboracji oraz pakowaniu amunicji czołgowej i artyleryjskiej. Jego uruchomienie stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby Sił Zbrojnych RP oraz dynamicznie zmieniające się realia współczesnego pola walki, w których kluczowe znaczenie mają stabilność dostaw, wysoka jakość wyrobów i zdolność do produkcji dużych wolumenów. Zakres funkcjonalny obiektu obejmuje między innymi montaż zespołów łusek z pociskami podkalibrowymi i odłamkowo-burzącymi, przygotowanie naważek prochowych, elaborację ładunków miotających, współosiowy montaż naboi, lakierowanie, sezonowanie, uzbrajanie inicjatorów, znakowanie sitodrukowe oraz hermetyczne pakowanie wyrobów gotowych. Każdy etap procesu objęty jest wielopoziomową kontrolą jakości, realizowaną w ściśle kontrolowanych parametrach środowiskowych.

fot. Mesko

fot. Mesko

 

Dzięki nowoczesnym liniom technologicznym i zaawansowanym systemom automatyki przemysłowej produkcja prowadzona jest z zachowaniem najwyższych standardów powtarzalności i niezawodności. Obiekt wyposażono również w jedne z najlepszych na rynku systemów bezpieczeństwa – w tym systemy detekcji pożaru – oraz rozwiązania indywidualne dedykowane pracy z materiałami wybuchowymi.

O skali i efektywności inwestycji najlepiej świadczą wyniki produkcyjne. W ostatnim kwartale 2025 roku w budynku WNL wytworzono ponad 10.000 sztuk ładunków modularnych BCME oraz przeszło 1.500 sztuk amunicji czołgowej kal. 120 mm. To dowód na osiągnięcie gotowości operacyjnej obiektu oraz realny wkład w zabezpieczenie potrzeb krajowych z perspektywą obsługi zamówień eksportowych.

Inwestycja w Pionkach jest integralną częścią Projektu 400 – kompleksowego programu modernizacji i rozbudowy zdolności produkcyjnych Mesko realizowanego w zakładach w Pionkach i Skarżysku-Kamiennej. Projekt obejmuje rozwój technologii produkcji prochów wielobazowych, elementów amunicji wielkokalibrowej i rakiet, rozbudowę infrastruktury magazynowej oraz zwiększenie mocy produkcyjnych amunicji małokalibrowej i komponentów do amunicji artyleryjskiej.

Łączna wartość nakładów inwestycyjnych Projektu 400 wynosi 651,254 mln zł, w tym 150 mln zł pochodzi ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych, a 66,7 mln zł ze środków własnych Mesko.

Ministerstwo Obrony Narodowej i Akces NCBR uruchamiają nabór do programu MilTech

Ministerstwo Obrony Narodowej, we współpracy z Akces NCBR, ogłosiło 16 grudnia 2025 roku, że uruchamia nabór do programu MilTech, skierowanego do innowacyjnych startupów rozwijających technologie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i obronności państwa.

Program MilTech opiera się na formule akceleracyjnej Akces NCBR, dedykowanej młodym przedsiębiorstwom na wczesnych etapach rozwoju, i zapewnia praktyczne wsparcie w procesie komercjalizacji nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Uczestnicy programu mogą otrzymać bezzwrotny grant w wysokości 300.000 zł oraz pakiet usług mentoringowych i eksperckich o wartości 100.000 zł, umożliwiających szybkie przejście od etapu prototypu do wdrożenia.

Zakres tematyczny programu obejmuje w szczególności:

  • technologie kosmiczne i satelitarne wzmacniające bezpieczeństwo państwa,
  • rozwiązania dla infrastruktury morskiej, w tym autonomiczne platformy oraz systemy komunikacji podwodnej,
  • modułowe i skalowalne bezzałogowe statki powietrzne (BSP),
  • systemy ochrony przed dronami klasy I,
  • zastosowania sztucznej inteligencji wspierające autonomię rojów dronów.

Regulamin konkursu oraz formularz aplikacyjny znajduje się na stronie Akces NCBR.

Program MilTech stanowi element działań Ministerstwa Obrony Narodowej na rzecz wzmacniania współpracy z sektorem innowacyjnych technologii oraz budowy krajowego potencjału badawczo-rozwojowego w obszarze obronności.

Porozumienie w sprawie pozyskania okrętów podwodnych

W Warszawie 17 grudnia 2025 roku, podpisano Memorandum of Understanding (MoU), w którym zawarto główne cele strategicznej współpracy w oparciu o program pozyskania okrętów podwodnych. MoU jest również drogowskazem dla obu rządów wskazującym dalszy przebieg pozyskiwania okrętów podwodnych w programie Orka.

– Rząd Szwecji, przy współudziale polskiego przemysłu zbrojeniowego, przewiduje inwestycje w polski przemysł, w polskie stocznie, ale także poszukiwanie i wykorzystanie polskich rozwiązań sprzętowych dla Sił Zbrojnych Szwecji. To jest sprawa niezwykle ważna także dla mnie – by móc być sygnatariuszem tego porozumienia w imieniu państwa polskiego – mówił wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz po podpisaniu dokumentu.

W podpisanym przez ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza i ministra obrony Szwecji Påla Jonsona Memorandum of Understanding zawarto główne cele strategicznej współpracy, w oparciu o program pozyskania okrętów podwodnych. Jest też potwierdzenie rozwijanej od lat relacji pomiędzy państwami – przykładami są działa bezodrzutowe (granatniki) Carl Gustaf M4, samoloty wczesnego ostrzegania Saab-340 AEW oraz okręty rozpoznania radioelektronicznego Delfin.

Memorandum określa liczbę okrętów, daty ich dostaw oraz ramy przyszłej umowy. Zgodnie z nim zakup okrętów będzie opierał się o kompleksowy zakup uzbrojenia dedykowanego okrętom A26 i logistyki. Dzięki MoU polski przemysł obronny, poprzez transfer technologii, wzbogaci się o zdolności obsług, napraw i przeglądów okrętów i dedykowanego uzbrojenia w całym cyklu życia okrętów, a strona szwedzka zobowiązuje się do włączenia polskich podmiotów zbrojeniowych w proces produkcji uzbrojenia dla szwedzkiej armii, pozwalając tym samym na zwiększenie atrakcyjności i konkurencyjności. Przewiduje się między innymi wykorzystanie polskich podzespołów i komponentów w szwedzkich platformach uzbrojenia.

Podjęcie decyzji o wyborze kraju partnerskiego w programie Orka zostało ogłoszone 26 listopada 2025 roku. Krajem pierwszego wyboru została Szwecja i oferta trzech okrętów A26, z deklarowanym czasem dostawy pierwszego okrętu do 2030 roku oraz propozycją pomostową w postaci użyczenia okrętu A17. Szkolenie zacznie się w 2026 roku, a przekazanie gap-fillera w 2027 roku.

Firma Rosomak S.A. i PatriaOyi kontynuują współpracę przy kołowych transporterach opancerzonych Rosomak dla polskiej armii

Między firmą Rosomak i PatriaOyi, 17 grudnia 2025 roku, przedłużono umowę licencyjną na produkcję KTO Rosomak. Licencja została przedłużona do 31 grudnia 2034 roku, a licencja na modernizację i utrzymania pojazdów do końca 2064 roku.

KTO Rosomak to kołowy transporter opancerzony produkowany w Polsce na licencji fińskiej Patria AMV. Jest jednym z kluczowych pojazdów Wojska Polskiego, zapewniając mobilność, ochronę i wsparcie ogniowe pododdziałom zmechanizowanym. Dzięki modułowej konstrukcji występuje w wielu wersjach specjalistycznych.

Rosomak może dalej produkować KTO na potrzeby Wojska Polskiego i potencjalnych odbiorców zagranicznych. Dziś w ofercie firmy są Rosomaki w wersji bojowej z armatą 30 mm, wersji bazowej, wersji medycznej (WEM), wóz z obrotnicą, jako nośnik moździerza samobieżnego 120 mm Rak, wóz dowodzenia kompanijnych modułów ogniowych Rak, wóz rozpoznania ogólnowojskowego, wóz rozpoznania technicznego.

Wojsko Polskie może eksploatować Rosomaki przez dekady bez ryzyka utraty wsparcia technicznego. Umożliwia to stopniowe wprowadzanie ulepszeń – na przykład nowych systemów wieżowych, łączności, ochrony aktywnej. Pozwala też rozwijać własne warianty Rosomaka – na przykład Rosomak XP, Rosomak-L oraz wdrażać nowe pojazdy, na przykład AMPV, jeśli kiedyś zostaną wybrane.

KTO Rosomak. fot. Rosomak

KTO Rosomak. fot. Rosomak

 

System Patriot i IBCS w służbie Polski – 37 Dywizjon Rakietowy włączony do obrony w programie Wisła

W 3. Warszawskiej Brygadzie Rakietowej Obrony Powietrznej w Sochaczewie, ogłoszono 18 grudnia 2025 roku osiągnięcie pełnej gotowości 37. Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej do włączenia w narodowy oraz sojuszniczy system obrony powietrznej. W wydarzeniu uczestniczył wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, a także ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce Thomas Rose, zastępca szefa Agencji Uzbrojenia gen. bryg. Michał Marciniak oraz dowódcy Wojska Polskiego.

Osiągnięcie przez cały 37 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej 3 Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej pełnej gotowości operacyjnej (Full Operational Capability) jest zwieńczeniem procesu wdrażania pierwszej fazy programu Wisła. W grudniu 2025 roku dywizjon został sprawdzony pod względem wyszkolenia bojowego do realizacji zdań w ramach operacyjnego przeznaczenia. Podczas treningu zostały sprawdzone systemy walki w obszarze dowodzenia i rażenia. Osiągnięcie pełnej gotowości bojowej pozwala na ponowne włączenie dywizjonu w system gotowości bojowej – tym razem z wykorzystaniem nowoczesnych środków zwalczania napadu powietrznego.

Osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej poprzedziło wykonanie pierwszego rakietowego strzelania bojowego z wykorzystaniem zestawów Patriot. Scenariusz przewidywał zniszczenie imitatora rakiety typu Cruise na odległości powyżej 25 km. Wyjątkowość wydarzenia polegała na przeprowadzeniu realnego zwalczania celu powietrznego z wykorzystaniem zestawów Patriot, zarządzanych przez operacyjnie gotowy system dowodzenia Integrated Air and Missile Defense Battle Command System (IBCS), który zbiera dane z radarów, budując obraz przestrzeni powietrznej, analizuje dane oraz wspiera operatorów w podejmowaniu decyzji do niszczenia zagrożeń. W takiej konfiguracji było to pierwsze strzelanie na świecie, realizowane poza terytorium Stanów Zjednoczonych.

Realizacja programu Wisła zapewnia Siłom Zbrojnym RP zdolności stanowiące odpowiedź na zagrożenia współczesnego pola walki. Nie tylko umożliwia prowadzenie zintegrowanej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej wyznaczonych obiektów infrastruktury krytycznej przed środkami napadu powietrznego takich jak rakiet balistycznych, rakiet manewrujących, statków bezpilotowych oraz lotnictwa, ale również przekłada się na interoperacyjność z innymi armiami państw Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Rusza budowa kolejnej fregaty wielozadaniowej – program Miecznik przyspiesza modernizację polskiej floty

W najstarszej stoczni w Polsce – PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni, 18 grudnia 2025 roku położono stępkę pod drugą fregatę wielozadaniową programu Miecznik – ORP Burza. Nowoczesne fregaty budowane w ramach programu Miecznik to kluczowy element systemu obrony morskiej Polski – zapewniają ochronę Bałtyku, zwiększają zdolności obronne i odstraszania, a jednocześnie stanowią impuls dla rozwoju technologicznego polskiego przemysłu zbrojeniowego.
Program Miecznik jest największym programem modernizacyjnym polskiej Marynarki Wojennej i zakłada budowę trzech fregat wielozadaniowych na bazie projektu Arrowhead 140. Wodowanie pierwszej jednostki przyszłego ORP Wicher planowane jest na sierpień 2026 roku, natomiast wejście okrętu do służby przewidywane jest w latach 2028–2029.

Położenie stępki pod drugą fregatę programu Miecznik – ORP Burza – to kolejny sygnał, że Polska konsekwentnie realizuje największy w historii Marynarki Wojennej projekt modernizacyjny. Warto spojrzeć na to wydarzenie nie tylko jako na etap budowy konkretnego okrętu, lecz jako na element szerszej transformacji polskich zdolności morskich i przemysłowych.

 

Bałtyk jest akwenem o rosnącym znaczeniu strategicznym, a jednocześnie jednym z najbardziej wymagających operacyjnie – płytkim, nasyconym sensorami i poddanym intensywnej aktywności militarnej. Fregaty oparte na projekcie Arrowhead 140 zapewniają wielowarstwową obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową, zdolności zwalczania okrętów podwodnych oraz projekcję siły i wsparcie operacji sojuszniczych. To oznacza, że Polska po raz pierwszy od dekad będzie dysponować okrętami zdolnymi do pełnienia roli nie tylko obronnej, ale i odstraszającej.

PERUN przyspiesza modernizację wojska – dodatkowe 260 mln zł na projekty z zakresu bezpieczeństwa i obronności państwa

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wybrało 18 grudnia 2025 roku do dofinansowania kolejne projekty w ramach programu Nowe technologie w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa o kryptonimie PERUN. Dziesięć innowacyjnych projektów z zakresu bezpieczeństwa i obronności państwa zostanie wspartych łączną kwotą 260 mln zł. Środki pochodzą z Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W ramach konkursu można było zgłaszać projekty w 15 zakresach tematycznych. Obecnie wybrane do dofinansowania projekty dotyczą pierwszego zakresu: „Rozwój istniejących demonstratorów technologii obronnych (od VI PGT) w obszarach technologicznych określonych w Priorytetowych kierunkach badań naukowych w resorcie obrony narodowej w latach 2021–2035”.

Wybrane projekty dotyczą między innymi skonstruowania kierowanego pocisku przeciwpancernego z autonomicznym wsparciem, systemu startu manewrującego celu powietrznego z wykorzystaniem przyspieszaczy rakietowych czy automatyzacji systemu do rozminowania dróg w oparciu o elementy sztucznej inteligencji. Pełna lista rankingowa projektów wybranych do dofinansowania znajduje się na stronie NCBR.

W ramach całego naboru PERUN oceniono do tej pory wnioski z ośmiu zakresów tematycznych, a 15 projektów uzyskało rekomendację do dofinansowania. Projekty wyłonione już do realizacji otrzymają łącznie 373,5 mln zł dofinansowania.

Zakresy tematyczne w obszarze PERUN obejmują:

  1. Rozwój istniejących demonstratorów technologii obronnych (od VI PGT) w obszarach technologicznych określonych w Priorytetowych kierunkach badań naukowych w resorcie obrony narodowej w latach 2021–2035.
  2. Sztuczna Inteligencja. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie automatyzacji testów bezpieczeństwa.
  3. Sztuczna Inteligencja. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w analizie materiału cyfrowego (obrazu/dźwięku) pod kątem użycia technologii Deep Fake.
  4. Sztuczna Inteligencja. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie automatyzacji metod implementacji i weryfikacji ustawień zabezpieczeń elementów systemów teleinformatycznych (urządzeń, oprogramowania).
  5.  Sztuczna Inteligencja. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie automatyzacji analiz danych rozpoznawczych.
  6. Autonomia i automatyzacja. Opracowanie techniki pracy w grupie platform bezzałogowych (tzw. roju) oraz współpracy z załogowymi systemami (Manned-Unmanned Teaming) na bazie ustandaryzowanych protokołów komunikacyjnych wspieranych sztuczną inteligencją.
  7. Autonomia i automatyzacja. Opracowanie środków przeciwdziałania BSx, w tym na potrzeby ochrony obiektów wojskowych, infrastruktury krytycznej, szlaków morskich i portów.
  8. Technologie kwantowe. Rozwój technologii w podobszarze systemów komunikacji satelitarnej zapewniających kwantową dystrybucję klucza pomiędzy lokalizacjami naziemnymi.
  9. Technologie kwantowe. Rozwój technologii w podobszarze metod automatycznej ewaluacji algorytmów postkwantowych.
  10. Technologie kosmiczne. Nowoczesny terminal komunikacji satelitarnej pracujący w paśmie Ku i Ka z cyfrowym kształtowaniem wiązek, umożliwiający jednoczesną pracę z systemami satelitarnymi umieszczonymi na różnych orbitach (LEO, MEO, GEO).
  11. Technologie kosmiczne. Aktywne systemy radarowe do monitorowania obiektów w przestrzeni kosmicznej.
  12. Technologie materiałowe i wytwarzania. Technologie systemów ochrony pasywnej: technologie materiałowe w zakresie ochrony indywidualnej.
  13. Technologie materiałowe i wytwarzania. Technologie systemów ochrony pasywnej: technologie materiałowe w zakresie osłon balistycznych.
  14. Sensory. Systemy monitorowania i ostrzegania o zagrożeniach dla morskiej infrastruktury krytycznej.
  15. Medyczne zabezpieczenie pola walki oraz środki przeciwdziałania skutkom użycia BMR. Medyczne środki przeciwdziałania czynnikom CBRN-E (chemical, biological, radiological, nuclear and explosives) obejmujące diagnostykę, zapobieganie i leczenie następstw użycia oraz innowacyjne środki przeciwdziałania skutkom użycia BMR, w tym odzież ochronna minimalizująca ryzyko skażenia promieniotwórczego i chemicznego oraz zakażenia biologicznego, dozymetria indywidualna, likwidacja skażeń (sprzętu wrażliwego; fosforoorganicznych środków trujących IV generacji).

Zwycięskie projekty:

Kierowany pocisk przeciwpancerny

Najwyżej ocenionym projektem w pierwszym zakresie tematycznym naboru PERUN został „Kierowany pocisk przeciwpancerny z autonomicznym wsparciem naprowadzania do zwalczania celów na dystansie”, dofinansowany kwotą 120,5 mln zł. Zrealizuje go konsorcjum w składzie: Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia (Lider), Radmor, WB Centrum Kompozytów oraz WB Electronics.

Wielodomendowe przygotowania obronne

W projekcie ARES eksperci z Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej udoskonalają i przygotowują do wdrożenia w polskiej armii działający i sprawdzony już „Zestaw uniwersalnych narzędzi analityczno-symulacyjnych wspomagających prowadzenie wielodomenowych przygotowań obronnych oraz działań operacyjnych z wykorzystaniem algorytmów sztucznej inteligencji”. Projekt powstanie w konsorcjum z udziałem Instytutu Technik Telekomunikacyjnych i Informatycznych.

Projekt ARES, dofinansowany przez NCBR kwotą 4,3 mln zł, prowadzi prof. dr hab. inż. Andrzej Najgebauer – kierownik Zakładu Badań Operacyjnych i Wspomagania Decyzji na Wydziale Cybernetyki WAT.

Systemy bazzałogowe

Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP, funkcjonujący w Sieci Badawczej Łukasiewicz, jest liderem konsorcjów w dwóch zwycięskich projektach. „System bezzałogowego minowania terenu, z funkcją rozpoznania terenu” kryptonim Automina zostanie zrealizowany w konsorcjum z 4Experience sp. z o.o. i Wojskowym Instytutem Techniki Inżynieryjnej im. profesora Józefa Kosackiego. Z kolei „System bezzałogowego lądowego uzbrojenia BoHun” kryptonim Bohun zostanie zrealizowany z Zakładem Automatyki i Urządzeń Pomiarowych Arex. Projekty otrzymały 27 i 26 mln zł dofinansowania.

Systemy gogli noktowizyjnych

Dwa z wybranych w naborze projektów zrealizuje jako lider Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii Cezamet Politechniki Warszawskiej. Pierwszy projekt „System gogli noktowizyjnych o powiększonym kącie obserwacji” kryptonim Sowa, dofinansowany kwotą 8,8 mln zł, przygotuje w konsorcjum z PCO i Wojskowym Instytutem Techniki Pancernej i Samochodowej. Z kolei drugi, „System gogli noktowizyjnych ze zwiększoną głębią pola widzenia” kryptonim Noktor, dofinansowany kwotą 8,5 mln zł, zrealizuje ze spółką AZA-Tech oraz Wojskowym Instytutem Techniki Inżynieryjnej im. profesora Józefa Kosackiego.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR)

NCBR jest agencją rządową łączącą świat nauki i biznesu. Tworzy odpowiednie warunki do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Poprzez współfinansowanie procesów B+R wspiera rodzimych przedsiębiorców, istotnie zmniejszając ich ryzyko biznesowe towarzyszące wdrażaniu przełomowych projektów badawczych. Misją NCBR jest realizacja zadań służących społecznemu i gospodarczemu rozwojowi Polski oraz rozwiązywanie konkretnych cywilizacyjnych problemów jej mieszkańców. NCBR realizuje szereg programów krajowych i międzynarodowych, a także projekty związane z bezpieczeństwem i obronnością państwa. NCBR pełni także rolę Instytucji Pośredniczącej w programach Unii Europejskiej: Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki oraz Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

PERUN - grafika NCBR

PERUN – grafika NCBR

 

Unia Europejska nie zgodziła się na finansowanie Ukrainy z zamrożonych rosyjskich aktywów – przyjęto inne rozwiązanie

Po wielogodzinnych dyskusjach wydawało się, że – w obecnej, bardzo trudnej, sytuacji na Ukrainie, spowodowanej między innymi nie do końca jasnymi deklaracjami jej wsparcia przez USA – Unia Europejska uruchomi w końcu mechanizm finansowania Ukrainy z zysków od zamrożonych rosyjskich aktywów.

Jak podano 18 grudnia 2025 roku na szczycie UE miała zapaść taka właśnie decyzja. Mimo wcześniejszych zapowiedzi, Unia znowu nie osiągnęła jednak porozumienia. Dodajmy, że mechanizm wykorzystania zysków z zamrożonych rosyjskich aktywów został formalnie ogłoszony 21 maja 2024 roku, a w 2025 roku UE podjęła kolejne kroki polityczne mające doprowadzić do pełnego wykorzystania tych środków na rzecz Ukrainy. Tak się nie stało.

Podczas szczytu Rady Europejskiej w dniach 18–19 grudnia 2025 roku, unijni przywódcy po raz kolejny nie osiągnęli porozumienia.

W trakcie negocjacji nie udało się uzyskać jednomyślności w sprawie tak zwanej pożyczki reparacyjnej, czyli finansowania opartego na rosyjskich aktywach zamrożonych w UE. Przyczyną braku porozumienia był sprzeciw, jaki zgłosiły Belgia, Czechy, Słowacja i Węgry. Nie bez znaczenia były też warunki stawiane przez Belgię, która przechowuje większość rosyjskich aktywów w Euroclear, dotyczące zapewnienia jej gwarancji bezpieczeństwa, które budziły sprzeciw. W efekcie przywódcy uznali, że nie ma jednomyślności, aby wykorzystać te środki na rzecz Ukrainy.

Zamiast tego UE zdecydowała o udzieleniu Ukrainie, w ramach procedury wzmocnionej współpracy, nieoprocentowanej pożyczki w wysokości 90 mld euro na lata 2026–2027. Pożyczka będzie finansowana ze wspólnego długu UE, gwarantowanego budżetem Unii. Decyzja ta ma zapewnić Ukrainie środki potrzebne do prowadzenia wojny, ale także funkcjonowania państwa, poprzez stabilność finansową, wsparcie działań obronnych czy finansowanie odbudowy infrastruktury.

Czechy, Słowacja i Węgry nie chciały udzielić gwarancji finansowych dla wspólnego długu. Aby uniknąć weta, pozostałe 24 państwa skorzystały z wspomnianego mechanizmu wzmocnionej współpracy, pozwalającego przyjąć decyzję bez udziału państw blokujących.

To pierwszy przypadek w historii, gdy mechanizm ten został użyty do finansowania wsparcia dla państwa trzeciego. Ogromne rosyjska aktywa pozostaną nadal zamrożone i nie wiadomo kiedy UE wróci do tego tematu. Problem wciąż nie jest rozwiązany, a jedynie odłożony.

Brak decyzji Rady Europejskiej w sprawie wykorzystania zamrożonych aktywów doprowadził w kolejnych dniach do intensyfikacji kampanii dezinformacyjnych i medialnych ataków ze strony Kremla oraz prorosyjskich komentatorów. Rosyjscy przedstawiciele przedstawili wyniki szczytu jako porażkę UE i próbowali przedstawić ją jako dowód słabości Zachodu.

Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów była wypowiedź Kiriła Dimitriewa, dyrektora Russian Direct Investment Fund (RDIF) i specjalnego przedstawiciela prezydenta Rosji ds. współpracy gospodarczej z zagranicą, który napisał na platformie X, że „Ursula i Merz powinni się podać do dymisji, jeśli chcą udowodnić przekonanie, jedność i determinację, które obiecywali, po tym jak nie zdołali osiągnąć nielegalnego przejęcia rosyjskich rezerw przez UE; wydali cały swój kapitał polityczny, obiecali wyniki – i ponieśli spektakularną porażkę”.

W innym swoim wpisie Dmitriew chwalił natomiast decyzję UE o nieużywaniu rosyjskich zamrożonych aktywów jako „zwycięstwo prawa i zdrowego rozsądku”, co spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem w prorządowych mediach rosyjskich jako rzekoma klęska polityczna Unii.

Także inni rosyjscy politycy i rzecznicy państwowi komentowali wynik szczytu.

Maria Zacharowa, rzeczniczka rosyjskiego MSZ, poprzez prorosyjskie kanały twierdziła, że russobofobiczne siły w UE nie chcą pokoju i oskarżała Unię o „prawny nihilizm” w podejściu do kwestii aktywów. Niektóre rosyjskie media państwowe oraz agencje propagandowe blokowo powtarzały natomiast narrację o „upadku europejskiej jedności” oraz o „zdradzie wartości demokratycznych”, przedstawiając debatę nad aktywami jako dowód podziałów w Unii Europejskiej i atakując konkretne stolice europejskie.

Przedstawiciele UE i państw członkowskich uznali rosyjskie wypowiedzi za element kampanii dezinformacyjnej mającej na celu podważenie zaufania do instytucji europejskich i osłabienie jedności UE w sprawie wsparcia Ukrainy. W komunikacie Rady Europejskiej po decyzjach ze szczytu podkreślono potrzebę jeszcze silniejszego przeciwdziałania dezinformacji oraz ochrony demokracji i mediów przed manipulacją informacyjną.

Wielu europejskich komentatorów podkreślało, że narracje wysuwane przez Kreml i prorosyjskie media mają przede wszystkim na celu polaryzację opinii publicznej w UE, nadszarpnięcie solidarności wobec Ukrainy i rozbudzenie wątpliwości co do skuteczności unijnych instytucji – co wpisuje się w szerszy wzorzec rosyjskich działań dezinformacyjnych obserwowanych od początku wojny.

GRUPA WB i Sieć Badawcza Łukasiewicz zawarły strategiczne partnerstwo

Umowę o partnerstwie strategicznym pomiędzy Siecią Badawczą Łukasiewicz a spółkami z GRUPY WB: WB Electronics, Polską Amunicją oraz MindMade, podpisano 18 grudnia 2025 r. w Warszawie. Porozumienie dotyczy współpracy w obszarach badań, rozwoju i transferu technologii, przede wszystkim na potrzeby bezpieczeństwa i obronności.

Zgodnie z komunikatami stron, współpraca ma służyć przyspieszeniu prac badawczych, a następnie przenoszeniu gotowych rozwiązań do integrowanych przez GRUPĘ WB systemów wojskowych oraz ich weryfikacji w próbach i testach. Wspólnie opracowywane technologie mają odpowiadać na potrzeby modernizacji Sił Zbrojnych RP i wspierać budowę suwerenności technologicznej w obszarze wysokich technologii.

Pod dokumentem podpisy złożyli: dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz, oraz Piotr Wojciechowski, prezes GRUPY WB i jednocześnie prezes WB Electronics. Polską Amunicję reprezentowali prezes Paweł Poncyljusz i członek zarządu Mateusz Buzuk, natomiast MindMade – prezes Paweł Poncyljusz oraz członek zarządu Jan J. Szczyrek.

Partnerstwo formalizuje i wzmacnia współpracę prowadzoną już od kilkunastu miesięcy między innymi przy projektach GLADIUS (system poszukiwawczo-uderzeniowy) oraz WARMATE (rodzina amunicji krążącej) i innych systemach bezzałogowych. Instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz mają wziąć udział przede wszystkim w tworzeniu nowych wersji WARMATE i rozwijaniu GLADIUS-a. W planach są również projekty dotyczące bezzałogowych statków powietrznych, elektroniki oraz zaawansowanych materiałów.

Sieć Badawcza Łukasiewicz wskazuje także na wsparcie GRUPY WB rozwiązaniami z zakresu autonomii i automatyzacji oraz komponentami elektroniki specjalnej, w tym między innymi obwodami drukowanymi, fotodiodami i optoelektroniką. Połączenie kompetencji przemysłu i zaplecza badawczo‑rozwojowego ma zwiększać konkurencyjność polskich produktów oraz wzmacniać potencjał sprzedaży zagranicznej systemów obronnych.

– GRUPA WB to jedno z najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw w Europie. Cieszę się, że największy prywatny przedsiębiorca sektora zbrojeniowego w Polsce jest jednocześnie sprawdzonym i priorytetowym partnerem Sieci Badawczej Łukasiewicz. Systemy GRUPY WB sprawdzają się między innymi w Ukrainie, gdzie stanowią strategiczny element wspierający zdolności obronne – powiedział prezes Centrum Łukasiewicz dr Hubert Cichocki. – Synergia pozwoli rozwijać systemy bezzałogowe, rakietowe, amunicję i elektronikę. W ostatnich kilkunastu miesiącach nastąpiła dynamizacja współpracy instytutów Sieci z Grupą WB. To zupełnie nowa jakość: w kilka miesięcy przygotowano technologię dotyczącą ważnego składnika amunicji, co według pierwotnych założeń miało zająć kilka lat” – ocenił dr Hubert Cichocki.

– Szeroka kooperacja z placówkami tak znamienitej organizacji badawczo-rozwojowej jaką jest Sieć Badawcza Łukasiewicz wpisuje się w potrzebę tworzenia suwerenności, a wręcz dominacji technologicznej Polski w obszarze wysokiej techniki w bezpieczeństwie i obronności. Takie umowy pozwalają tworzyć nasze specjalizacje na rynku polskim i także europejskim – powiedział Piotr Wojciechowski prezes GRUPY WB. – Nasze projekty mają być szybkie, zwinne, pomysłowe, ale też tanie. Takie umowy jak ta pozwalają tworzyć nasze specjalizacje na rynku polskim i europejskim – dodał Piotr Wojciechowski.

GRUPA WB i Sieć Badawcza Łukasiewicz zawarły strategiczne partnerstwo

GRUPA WB i Sieć Badawcza Łukasiewicz zawarły strategiczne partnerstwo

 

Polska największym beneficjentem programu SAFE – 43,7 mld euro na bezpieczeństwo i rozwój przemysłu obronnego

Komisja Europejska ogłosiła 19 grudnia 2025 roku decyzję o przyznaniu Polsce 43,7 mld euro w ramach programu SAFE (Security Action for Europe), którego celem jest wzmocnienie zdolności obronnych państw członkowskich oraz rozwój europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Łączna pula środków dostępnych w SAFE wynosi 150 mld euro, a Polska otrzymała najwyższy możliwy przydział. Dlaczego?

Komisja Europejska wskazała, że Polska znajduje się na kluczowym kierunku strategicznym UE i NATO, prowadzi największy w Europie program modernizacji armii, realizuje projekty o znaczeniu ponadnarodowym, jest jednym z głównych państw wspierających Ukrainę, przedstawiła najbardziej kompleksowy pakiet projektów, obejmujący ok. 140 inicjatyw obronnych.

Kolejne miejsca zajęły: Rumunia (16,7 mld euro), Francja i Węgry (po 16,2 mld euro) oraz Włochy (14,9 mld euro).

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Obrony Narodowej, fundusze SAFE zostaną skierowane na najważniejsze obszary modernizacji Wojska Polskiego, w tym: wzmocnienie obrony powietrznej i przeciwrakietowej, rozwój systemów artyleryjskich, zakupy amunicji, zakupy dronów i systemów antydronowych, ochronę infrastruktury krytycznej, zwiększenie mobilności wojsk, wzmocnienie cyberbezpieczeństwa, realizację programu „Tarcza Wschód”, który ma zabezpieczyć wschodnią flankę NATO i UE.

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak‑Kamysz podkreślił, że decyzja Komisji Europejskiej to „wielki sukces Polski i gwarancja dalszych inwestycji w bezpieczeństwo i rozwój naszego przemysłu zbrojeniowego. SAFE to program oparty na preferencyjnych pożyczkach, szczególnie korzystnych dla państw spoza strefy euro, takich jak Polska. Jak podkreślił komisarz ds. budżetu Piotr Serafin, środki te mają umożliwić szybkie zwiększenie zdolności obronnych oraz rozwój europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Przyspieszą też modernizację Wojska Polskiego, wzmocnią polski przemysł obronny, zwiększą bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO, przyczynią się do budowy europejskiej autonomii obronnej oraz pozwolą na realizację wieloletnich projektów infrastrukturalnych i technologicznych. Decyzja Komisji Europejskiej o przyznaniu Polsce 43,7 mld euro z programu SAFE to największy w historii zastrzyk środków unijnych na obronność. Fundusze te wzmocnią bezpieczeństwo państwa, przyspieszą modernizację armii oraz zapewnią dynamiczny rozwój polskiego przemysłu zbrojeniowego.

Oficjalna wizyta prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Polsce – rozmowy o bezpieczeństwie, historii i współpracy gospodarczej

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski złożył 19 grudnia 2025 roku oficjalną wizytę w Polsce. Była to jego pierwsza wizyta w Warszawie od czasu objęcia urzędu przez prezydenta Karola Nawrockiego. Spotkania i rozmowy odbyły się w kluczowym momencie dla bezpieczeństwa regionu oraz relacji polsko‑ukraińskich.

Na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego prezydent Karol Nawrocki powitał Wołodymyra Zełenskiego przy pełnym zachowaniu ceremoniału wojskowego. Po przywitaniu z kompanią honorową odbyło się spotkanie prezydentów w cztery oczy, a następnie rozmowy plenarne delegacji. Dotyczyły one trzech głównych obszarów: bezpieczeństwa regionalnego, kwestii historycznych i współpracy gospodarczej.

Jak poinformowała kancelaria prezydenta na stronie internetowej, prezydenci omówili także zakres polskiej pomocy humanitarnej i wojskowej oraz rolę hubu logistycznego POLLOGHUB w Jasionce, przez który przechodzi 90% europejskiego wsparcia dla Ukrainy.

Wizyta prezydenta Ukrainy w Polsce. fot. Kancelaria Prezydenta

Wizyta prezydenta Ukrainy w Polsce. fot. Kancelaria Prezydenta

 

Omówiono także projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe oraz odbudowę Ukrainy po wojnie. Prezydent Nawrocki zwrócił uwagę na konieczność rozwiązania spornych kwestii, w tym odblokowania ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej. Prezydenci podkreślili znaczenie współpracy w obliczu rosyjskiej agresji. Karol Nawrocki nazwał wizytę dobrą dla Polski i Kijowa, a złą informacją dla Moskwy, podkreślając jedność regionu wobec zagrożeń. Wołodymyr Zełenski powiedział, że wizyta otwiera nową, ważną stronę w relacjach Ukrainy i Polski. Nawrocki wręczył Zełenskiemu publikację IPN dotyczącą rzezi wołyńskiej.

Prezydent Ukrainy spotkał się również z najważniejszymi przedstawicielami polskich władz.

Rozmawiał z premierem Donaldem Tuskiem, który wrócił z posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim unijnego wsparcia finansowego dla Ukrainy, koordynacji działań w ramach UE i NATO, sytuacji na froncie i potrzeb obronnych Ukrainy.

Prezydent Zełenski spotkał się też z marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym oraz marszałek Senatu Małgorzatą Kidawą‑Błońską. Rozmawiano o sytuacji bezpieczeństwa w regionie oraz o współpracy parlamentarnej między izbami parlamentów, dotyczącej wsparcia dla Ukrainy w strukturach europejskich.

Sektor Obronny
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.