Konferencja „Silna Gmina! Silna Polska!” w Gdańsku odbyła się w dniach 14–16 września 2026 roku i była adresowana przede wszystkim do przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego województwa pomorskiego. Stanowiła kolejną odsłonę ogólnopolskiego projektu szkoleniowego realizowanego przez Instytut Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego – cyklu zainaugurowano w listopadzie 2025 roku w gminie Rogowo w województwie kujawsko-pomorskim, a następnie kontynuowanego dla samorządowców Mazowsza w Legionowie w maju 2026 roku.
Zobacz więcej na temat projektu IBiRM w artykule: „Silna Gmina, Silna Polska” – samorządy na pierwszej linii budowania odporności państwa
Globalne zagrożenia i bezpieczeństwo lokalnych społeczności
– Projekt zakłada przeszkolenie ludności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Wspólnie z partnerami realizujemy takie szkolenia na terenie całej Polski. Tym razem spotykamy się z uczestnikami województwa pomorskim. Około stu samorządowców przyjechało, żeby się przeszkolić – opowiada Magdalena Rochnowska, prezes Instytutu Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego. – Naszym założeniem jest przeszkolenie urzędników, żeby oni mogli później szkolić ludność w swoich gminach. Chodzi o to, żeby każdy człowiek wiedział, co ma robić w czasie kryzysu – dodaje prezes Instytutu BiRM.
Pierwszy dzień konferencji w Gdańsku odbył się w formule online. Zajęcia poprowadził prof. dr hab. Bogusław Pacek, który omówił wpływ rywalizacji supermocarstw i mocarstw regionalnych na bezpieczeństwo wewnętrzne Polski, a także doświadczenia i wnioski płynące z sytuacji kryzysowych oraz konfliktów zbrojnych XXI wieku dla bezpieczeństwa Polski i Europy. Ważną częścią spotkania była analiza zagrożeń bezpieczeństwa narodowego, w tym tych bezpośrednio dotyczących społeczności lokalnych. Uczestnicy rozmawiali również o praktycznych aspektach zapewnienia mieszkańcom możliwości przetrwania w miejscu zamieszkania oraz o organizacji skutecznej ewakuacji na poziomie gminy, powiatu i województwa.
Ochrona ludności od teorii do praktyki
Silna Gmina, Silna Polska – od teorii do praktyki. fot. IBiRM
Kolejne dwa dni konferencji odbyły się stacjonarnie w gościnnych progach Biblioteki Uniwersytetu Gdańskiego. Uroczystego otwarcia tej części wydarzenia dokonała Magdalena Rochnowska, prezes Instytutu Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego, która powitała zgromadzonych samorządowców z województwa pomorskiego, ekspertów, przedstawicieli Uniwersytetu Gdańskiego oraz partnerów konferencji.
Partnerem strategicznym wydarzenia była firma ORLEN, natomiast partnerem wydarzenia firma PZU. Firmę ORLEN reprezentował Robert Kępiński, pełnomocnik ds. ochrony infrastruktury krytycznej, który aktywnie uczestniczył w konferencji, dzieląc się wiedzą i doświadczeniem podczas debaty eksperckiej poświęconej wyzwaniom w zakresie ochrony ludności. Grupę PZU reprezentował Dariusz Młotkiewicz, który podczas swojego wystąpienia przybliżył uczestnikom powody zaangażowania PZU w inicjatywy służące wzmacnianiu bezpieczeństwa i odporności społeczności lokalnych.
Samorządy, administracja i biznes wobec wspólnych zagrożeń
Część merytoryczną stacjonarnego szkolenia prowadzili: prof. dr hab. Grzegorz Sobolewski, dr hab. Mariusz Nepelski oraz profesor Akademii Pożarniczej dr inż. Magdalena Gikiewicz. Eksperci skoncentrowali się na najważniejszych zagadnieniach związanych z ochroną ludności i obroną cywilną w Polsce.
Uczestnicy omawiali zagrożenia dla społeczności lokalnych, sposoby zapewnienia ciągłości działania administracji oraz rolę urzędu w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej. W programie znalazły się także zagadnienia dotyczące przygotowania i planowania działań, wykrywania zagrożeń oraz skutecznego powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności.
Istotną część konferencji stanowiły zajęcia praktyczne. Podczas warsztatów dotyczących plecaka ewakuacyjnego uczestnicy dowiedzieli się, jak właściwie go przygotować, jakie wyposażenie powinno się w nim znaleźć oraz jak przygotować siebie i rodzinę na konieczność szybkiego opuszczenia miejsca zamieszkania.
Dużo uwagi poświęcono również pierwszej pomocy medycznej w sytuacji kryzysowej. Wykład połączony z ćwiczeniami praktycznymi obejmował ocenę stanu poszkodowanego, tamowanie masywnych krwotoków, stosowanie opasek zaciskowych i wykonywanie opatrunków oraz resuscytację krążeniowo-oddechową. Omówiono także postępowanie w stanach nagłych, takich jak udar mózgu, zawał mięśnia sercowego czy hipoglikemia.
Silna Gmina, Silna Polska – od teorii do praktyki. fot. IBiRM
Ostatni dzień konferencji miał szczególnie praktyczny charakter. Jednym z jego najważniejszych elementów była gra decyzyjna „Funkcjonowanie urzędu w sytuacji kryzysowej, stanach nadzwyczajnych i w czasie wojny”, prowadzona przez prof. dr. hab. Grzegorza Sobolewskiego oraz dr. hab. Mariusza Nepelskiego.
Samorządowcy mierzyli się z zadaniami wymagającymi podejmowania decyzji i współdziałania w warunkach sytuacji kryzysowej. Ćwiczenie obejmowało miedzy innymi funkcjonowanie urzędu w stanach nadzwyczajnych i w czasie wojny, współpracę w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej, wykrywanie zagrożeń, powiadamianie i alarmowanie, komunikację kryzysową i komunikację ryzyka, działania pomocowe, a także organizację ewakuacji oraz wykorzystanie środków indywidualnej i zbiorowej ochrony.
Uzupełnieniem programu były prowadzone przez dr. Bartosza Rembowskiego praktyczne ćwiczenia dotyczące organizacji i przygotowania ukryć na wypadek działań zbrojnych przeciwnika.
Odporność państwa zaczyna się w gminie
Konferencję zwieńczyła debata ekspercka „Wyzwania dla ochrony ludności na poziomie gminy, powiatu i województwa. Wykorzystanie szans, neutralizacja zagrożeń”, którą poprowadził prof. dr hab. Bogusław Pacek.
W debacie udział wzięła Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska, prof. dr hab. Grzegorz Sobolewski, dr hab. Mariusz Nepelski, Robert Kępiński – pełnomocnik ds. ochrony infrastruktury krytycznej w ORLEN oraz przedstawiciel PZU Dariusz Młotkiewicz. Rozmowa pozwoliła spojrzeć na wyzwania związane z ochroną ludności z perspektywy samorządów, środowiska eksperckiego, infrastruktury krytycznej oraz biznesu.
Trzydniowe szkolenie zakończyło się podsumowaniem oraz uroczystym wręczeniem dyplomów uczestnikom.
Konferencja „Silna Gmina! Silna Polska!” pokazała, jak istotne jest łączenie wiedzy strategicznej z praktycznym przygotowaniem administracji samorządowej. Jej celem było rozwijanie kompetencji osób, które na poziomie lokalnym odpowiadają za bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę ludności, zarządzanie kryzysowe oraz ciągłość funkcjonowania administracji.
Takie szkolenia mają przygotować samorządy do podejmowania decyzji pod presją czasu, zapewnić ciągłość działania administracji oraz skuteczną ochronę mieszkańców, ponieważ odporność państwa w sytuacji kryzysowej buduje się przede wszystkim na poziomie lokalnym.
– Ludzie reagują dopiero wtedy, gdy pojawia się realne zagrożenie. Mówiąc o ochronie ludności, musimy pamiętać, że to, co decyduje o naszym przetrwaniu, sprowadza się do dwóch słów – ochrona i ewakuacja – podkreśla w trakcie tych konferencji gen. prof. Bogusław Pacek.
– Ludność musi czuć, że organy władzy mają koncepcję funkcjonowania w warunkach wojny lub zagrożenia. Jeżeli tego poczucie nie będzie, pojawi się panika – uzupełnia natomiast prof. Grzegorz Sobolewski.
– To bardzo budujące, że na tego typu trzydniowej i bardzo intensywnej konferencji frekwencja i zaangażowanie uczestników było tak duże – podsumowuje Magdalena Rochnowska, prezes Instytutu Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego. – Szczególne podziękowania należą się władzom Uniwersytetu Gdańskiego, współorganizatorowi konferencji, Pani Beacie Rutkiewicz, wojewodzie pomorskiej, za objęcie konferencji patronatem honorowym oraz aktywne włączenie się w jej organizację, a także ekspertom i blisko 100 samorządowcom z województwa pomorskiego, za aktywny udział, wymianę doświadczeń i trzy dni wspólnej pracy nad rozwiązaniami służącymi bezpieczeństwu lokalnych społeczności.
Silna Gmina, Silna Polska – trzy dni konferencji i warsztatów w Gdańsku. fot. IBiRM
