Sztab Generalny Wojska Polskiego poinformował 26 stycznia 2026 roku o przebiegu prac największego projektu obrony granicy na wschodniej flance – programu Tarcza Wschód. W 2025 roku w ramach projektu zabezpieczono 60 km polskiej granicy, z czego 10 km to linia linearnych umocnień. Przygotowano też niezbędne zasoby, jak tak zwane jeże czy zwoje drutu kolczastego na zapory przeciwpiechotne, wystarczające do zabezpieczenia inżynieryjnego kolejnych 50 km terenu. Materiały te zgromadzono w 13 składach materiałów, z których część ma znajdować się na terenie rozlokowanych przy granicy jednostek wojskowych.
W 2025 roku zablokowano także 5 drogowych i kolejowych przejść granicznych z Rosją i Białorusią oraz przygotowano materiały do szybkiego zablokowania kolejnych 12 przejść, a na budowy umocnień i składów materiałowych na kluczowych odcinkach granicy, wojsko pozyskało w ubiegłym roku 38 nieruchomości.
W 2026 roku ma zostać pozyskane kolejne 150 nieruchomości w 52 lokalizacjach, czyli trzykrotnie więcej niż w roku ubiegłym. Planuje się też pozyskać 45 działek pod rozbudowę 19 miejsc składowania z zasobów Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), instytucji podległej Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która zarządza mieniem rolnym Skarbu Państwa.
Jak podano, w 2026 roku zaplanowano też zabezpieczenie kolejnych 200 km granicy, w tym 20 km umocnień oraz zgromadzenie materiałów mających pozwolić na szybkie umocnienie dalszych 180 km granicy. Sztab Generalny Wojska Polskiego podkreślił, że biorąc łącznie to co wykonano w ubiegłym roku i co zaplanowano na rok obecny – do końca 2026 roku ma zostać inżynieryjnie zabezpieczone blisko 260 km granicy.
Zabezpieczenie to obejmie niemal 30 km rozbudowy linearnej oraz zgromadzenie niezbędnych materiałów w 37 składach, pozwalające na szybkie zabezpieczenie około 230 km, co stanowi ponad 38% długości granicy przewidzianej do ochrony i obrony w programie Tarcza Wschód.
Fortyfikacje i zapory mają powstać na lądowej granicy Polski z Rosją (z Obwodem Królewieckim – około 232 km długości) oraz z Białorusią (około 418 km). Do tego dochodzą 22 km granicy morskiej z Rosją w regionie Mierzei Wiślanej, a także przynajmniej część granicy z Ukrainą o znaczeniu militarnym. Łącznie około 650–700 km. Dla porównania, słynna Linia Maginota – system fortyfikacji z podziemną infrastrukturą, zbudowanych przez Francuzów w latach 1929–1934 przy granicy z Niemcami – miała około 450–500 km długości.
Tarcza Wschód to realizowany przez MON i wojsko projekt zabezpieczenia granicy z Rosją i Białorusią tak, by maksymalnie utrudnić działanie ewentualnych napastników i jednocześnie zapewnić jak najlepsze warunki działania obrońcom. Mają to umożliwić wojskom broniących granicy umocnienia, jak na przykład zapory i rowy przeciwczołgowe, pola minowe, fortyfikacje i bunkry, a także i schrony dla ludności. Przewidziano też budowę magazynów, w których składowane będą materiały potrzebne do budowania umocnień w terenie czy zapór na drogach, ale także niezbędne wyposażenie i zapasy dla wojska. Zaplanowano też inne systemy rozpoznawcze i obronne, między innymi czujniki elektroniczne, akustyczne, radary oraz tak obecnie ważne – systemy dronowe i antydronowe.
Postawie wszystkich zapór teraz, podobnie jak pól minowych, mijałoby się z sensem. Przeciwnik miałby bowiem czas na to, by łatwo te umocnienia rozpracować przed atakiem.
Przewidziano też inwestycje w utrzymanie różnego rodzaju naturalnych zapór, jak cieki wodne, mokradła czy gęste lasy. Przy odtwarzaniu torfowisk, bagien i mokradeł czy naturalnych zapór w miejscach o kluczowym znaczeniu dla obronności przy budowie Tarczy Wschód wojsko współpracuje między innymi z resortem klimatu i środowiska. Na realizację tych projektów w najbliższych latach planowane jest przeznaczenie około 120 mln złotych.
Tarcza Wschód. fot. SG WP
Przypomnijmy, że budowa Tarczy Wschód, jak ogłosił premier Donald Tusk, będzie kosztować około 10 mld zł. Sztab Generalny Wojska Polskiego poinformował, że w 2025 roku na działania związane z tą inicjatywą obronną przeznaczono 870 mln zł z budżetu MON. Do tego dochodzą pieniądze unijne. Rząd planuje też wykorzystanie na ten cel części środków przeznaczonych na obronę cywilną i ochronę ludności.
Tarcza Wschód to projekt o charakterze międzynarodowym – podobny program nazywany Bałtycką Linią Obrony realizują wspólnie Litwa, Łotwa i Estonia wzdłuż swoich granic z Rosją i Białorusią. Projekty te są też wspierane między innymi przez Finlandię, Wielką Brytanię, Niemcy i USA. Od połowy 2026 roku planowane jest włączenie wojsk sojuszniczych w rozbudowę infrastruktury inżynieryjnej na wschodniej granicy Polski.
Budowa Tarczy Wschód wiąże się też z korzyściami dla miejscowej ludności. Między innymi na terenach przygranicznych zaplanowano rozbudowę infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym budowę siedmiu nowych stacji bazowych (BTS), dzięki czemu zasięg działania sieci telekomunikacyjnych w obszarze funkcjonowania Programu Tarcza Wschód zwiększy się z 89% do 95%.
Istotnym elementem programu Tarcza Wschód jest także wdrażanie nowoczesnych technologii budowlanych. W 2025 roku wojsko pozyskano dwa zestawy UBM (Ultimate Building Machine) – mobilne urządzenia, które wytwarzają gotowe stalowe elementy budynków. Zestawy UBM weszły na wyposażenie 2. pułku inżynieryjnego w Inowrocławiu oraz 16. batalionu remontu lotnisk w Jarocinie. W ramach programu systematycznie wzmacniane są też zdolności bojowe Sił Zbrojnych RP. Oprócz asortymentu inżynieryjnego pozyskiwane są nowoczesne systemy rozpoznania i rażenia. Agencja Uzbrojenia prowadzi prace nad pozyskaniem między innymi: systemu przeciwlotniczego z możliwością zwalczania bezzałogowych statków powietrznych (SAN), a także zarządza podpisanymi umowami dotyczącymi zakupu transporterów minowania narzutowego Baobab-K i Baobab-G, bezzałogowych systemów powietrznych FlyEye, bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych GLADIUS, środków bojowych oraz planuje realizację kolejnych zadań w zakresie pojazdów samochodowych, środków rozpoznawczych, łączności oraz wyposażenia indywidualnego.
